Škola epigrafike (20–23. oktobar 2016. godine) | Plemenito

Škola epigrafike (20–23. oktobar 2016. godine) | Plemenito

Škola epigrafike (20–23. oktobar 2016. godine)

10:48:53 30.10.2016

Manastir Veselinje

Na inicijativu Filološkog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci, a uz učešće filozofskih fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci i Univerziteta u Istočnom Sarajevu, od 20. do 23. oktobra održana je škola epigrafike. Cilj škole bio je izučavanje ćirilskih natpisa na srednjovjekovnim spomenicima, crkvama i grobljima. Za ovu priliku obišli su se lokaliteti u Rogatici (Seljani, Lađevina, Borača i Varošišta), u Sokocu (Glasinac) i u Glamoču (Staro Selo, Kamen).

Predvođena paleografom i epigrafičarem Goranom Komarom, te dekanima prof. dr Mladenkom Sadžakom (Filološki fakultet Univerziteta u Banjoj Luci) i prof. dr Dragom Mastilovićem (Filozofski fakultet Univerziteta u Istočnom Sarajevu), grupa je okupila asistente i studente sa pomenutih fakulteta.

U konaku manastira Veselinje pored Glamoča upriličeno je i predavanje Gorana Komara na temu „Stari ćirilični spomenici Huma i Bosne“, nakon čega je uslijedio razgovor o različitim aspektima postavljene teme. Studenti su se mogli informisati kako o tehnikama terenskog istraživanja, tako i o stanju spomenika, kao i o problemima u vezi sa njihovom zaštitom.

Pavle Ratković (Srpsko udruženje Ćirilica-Trebinje), Goran Ž. Komar (Herceg Novi), Boris Radaković (Urednik sajta Plemenito-Banja Luka)

U nedjelju 23. oktobra učesnici škole epigrafike prisustvovali su arhijerejskoj liturgiji koju je u hramu manastira Veselinje služio episkop bihaćko-petrovački gospodin Atanasije.

Naučna ekskurzija započeta je 21. oktobra (petak) ujutru okupljanjem učesnika u porti crkve Svete Trojice u Rogatici. Najprije, učesnici su razgledali opširni ćirilički natpis na nadgrobnom spomeniku ugrađenom u zid crkve. Zatim, ekskurzija je nastavljena u Seljanima kod Rogatice razgledanjem spomenika Grubače žene vojvode Miotoša gdje su učesnici čitali natpis, razgledali ostale spomenike u nekropoli i uvidjeli da ovoj dragocjenoj nekropoli prijeti uništenje kopanjem šljunka za nasipanje seoskog puta. Nakon toga, grupa je prešla na lokalitet Lađevina zapadno od Rogatice gdje je G. Komar prikazao crteže ćiriličkih natpisa sa dva masivna spomenika odnešena sa ovog mjesta u Vrt Zemaljskog muzeja u Sarajevu. Ovi spomenici pripadaju vojvodi Miotošu i gospodinu Vlatku Vlađeviću.

Ekskurzija je nastavljena na prostoru Glasinca kod Sokoca, razgledanjem lokaliteta Crkvina gdje su učesnici pokušali pronaći nadgrobni spomenik koji je ovdje prije više od jednog vijeka uočio i izučavao Ćiro Truhelka, a koji istraživači stećaka Šefik Bešlagić i Marko Vego nisu uspjeli pronaći. Epigrafičar M. Vego je iznio predpostavku da je spomenik u međuvremenu uništen. Goran Komar je 9. januara 2016. godine uspio pronaći spomenik i ponuditi rješenje natpisa (G. Komar, Ćirilični natpisi Stare Hercegovine sa pregledom Krstova, Podgorica 2016). Učesnici su razgledali natpis. U ime Srpskog udruženja „Ćirilica“ iz Trebinja učesnicima su od strane g. Pavla Ratkovića podijeljeni primjerci reprinta ruskog Bukvara iz 1692. godine.

Sutradan, ekskurzija je nastavljena na terenima Glamoča i lokalitetima Kamen (natpisi 18. vijeka) i  Šumnjaci (spomenik kneza Prijana, masivni nadgrobni Krstovi sa kraja 19. i početka 20. vijeka, mnoštvo manjih nadgrobnih Krstova sa natpisima 19. vijeka) i glamočke tvrđave gdje je uočen fragment ćiriličkog natpisa. U večernjim satima, održano je kratko predavanje G. Komara sa projekcijom fotografija starih ćiriličkih dokumenata dubrovačkog Arhiva koja pripadaju prostoru Huma i Bosne, uz snimke i crteže starih humskih i bosanskih epitafa.

Učesnici su se uvidima u mnoštvo spomenika 15-20. vijeka mogli uvjeriti o kontinuitetu ćiriličke pismenosti na ovim prostorima kao i o visokom novou pismenosti žitelja Glamoča u 18-20. vijeku.

Ispred konaka u manastiru Veselinje

U manastiru Veselinje grupa je učestvovala u Liturgiji koju je služio njegovo preosveštenstvo g. episkop Atanasije. Veliku zahvalnost za topao prihvat i gostoprimstvo organizatori duguju glamočkom parohu ocu Srđanu Belenzadi i njegovoj porodici.

 

IZVJESTIO: Goran Ž. Komar