Kripta u selu Rataji kod Miljevine opština Foča | Plemenito

Kripta u selu Rataji kod Miljevine opština Foča | Plemenito

Kripta u selu Rataji kod Miljevine opština Foča


slike

Kripta u selu Rataji kod Miljevine opština Foča
Kripta u selu Rataji kod Miljevine opština Foča
Kripta u selu Rataji kod Miljevine opština Foča
Kripta u selu Rataji kod Miljevine opština Foča
Kripta u selu Rataji kod Miljevine opština Foča

Na proplanku, pored srpskog pravoslavnog groblja, kao pečurka, na livadi iznikla stijena. Izdaleka gledana na kulu liči. Visoka je oko sedam metara. Po njoj lišajevi ispisali čitavu geografiju i nacrtali geometriju. Rijetke travke iznikle iz pukotina stijene. Sa druge strane stijene, u kamenu stancu, uklesano je udubljenje. Ispred njega su dvije povisoke stepenice, a iznad ulaza od kamena nastrešnica. Sve je to cjelina, monolit, kamen obrađen vještim rukama, dugim radom i velikim strpljenjem.

U  unutrašnjost vode vrata široka sedamdeset a visoka oko stotinu osamdeset centimetara, zaobljenog oblika. U prostoru u stijeni, koji je viši od ulaznih vrata, u koji može stati nekoliko osoba nalazi se grobnica. Uklesana je u kamenu, okrenuta pravcem istok-zapad.

Naučna istraživanja su dokazala da je riječ o značajnom spomeniku srednjovjekovne sakralne arhitekture, koji predstavlja grobnu komoru sa kriptom.

Spomenik ima sva obilježja hrišćanske kulture i pravoslavne vjere. Po tradiciji i običajima toga doba, važni crkveni dostojnici i moćni feudalni vlastodržci sahranjivani su u crkvama ili manastirima na način kakav je u Ratajima, u grobnicama koje su klesane u živoj stijeni.

Iznad ulaza u kriptu ćiriličnim slovima ispisan je natpis koji u transkriptu glasi: „A se pisa 1492.  leta Radonja.“ Natpis je prekriven krečnim malterom. Neko ga je, očito, želio sakriti. Stručnjaci su, po paleografskim osobinama slova i znamenju krsta koji je upisan ispred godine, ustanovili da je natpis nastao u vrijeme izrade ćelije, a ne u vrijeme klesanja grobnice, koja je znatno starija.

Predanje kaže da je pored kripte bio manastir koji je podignut najkasnije u devetom vijeku. Porušili su ga Turci u šesnaestom vijeku i na južnom dijelu manastirišta sagradili malu (devet sa devet metara) drvenu džamiju. U hercegovačkom ustanku 1875. godine, džamija  je zapaljena i nikada nije obnovljena. Pored džamije je staro muslimasko groblje koje se obnavlja, tako da je u njemu danas i nekoliko skorašnjih humki. Arheološka istraživanja na ovom lokalitetu rađena su 1993, ali su ubrzo, zbog nedostatka finansijskih sredstava obustavljena. Nastavljena su četiri godine kasnije i, iz istih razloga, nisu završena.

 

IZVOR: Radisav Mišić, Znamenja Stare Hercegovine, Beograd 2009.

PRIREDIO: Uglješa Skoko iz Čajniča.

slika dana:

nosilac projekta:

pordžali:

baner dijaspora.jpg

ministarstvo prosvjete baner.jpg

Ključne riječi:

Crkva Relikvije Ćirilica